اين مقدار 33 عدد بوده و 1150 نفر در آن مشغول به تحصيل بوده‌اند . مشهورترين اين مدارس ، مدرسه صوليه است . شخص نيكوكارى به نام شيخ رحمة اللّه هندى صاحب كتاب « اظهار الحق » آن را ساخته است كه هم اكنون در آن قرآن و تجويد و نيز مقدارى زبان عربى و حساب و هندسه تدريس مىشود ، هزينه آن از بخشش‌هايى كه توسط مسلمانان هند ارسال مىگردد ، تأمين مىشود ، همچنين در مكه ، مدرسهء ديگرى نظير مدرسهء پيشين وجود دارد . مكه داراى دو كتابخانهء كوچك است ؛ نخستين آن در باب أمّ هانى قرار دارد كه به نام كتابخانهء شروانىزاده محمد رشدى پاشا ، والى سابق حجاز ، موسوم است و ديگرى در باب الدريبه نزديك باب السلام است كه بدان كتابخانه سليمانى گفته مىشود ، اين كتابخانه توسط سلطان عبد المجيد عثمانى از كتابهاى پراكنده مسجد الحرام و مقدارى كتابهاى ارسالى از استانبول تأسيس گرديده است . هر يك از دو كتابخانهء ياد شده ، داراى فهرستى دست‌نويس بوده و كتابدارى در آن مشغول به كار است . بيشتر كتابهاى اين دو كتابخانه به زبان عربى و در زمينه علم نحو ، فقه ، ادبيات و تاريخ مىباشد و نيز تعدادى كتاب به زبان فارسى و اردو و تركى و جاوى ( زبان ملايو ) به چشم مىخورد . در مكه بيمارستانى ارتشى و نيز بيمارستان ديگرى جهت غريبان كه شرح آن خواهد آمد ، وجود دارد . مكه داراى 17 كارخانه و دو كارگاه دباغى پوست و دو كشتارگاه و دو انبار بزرگ مىباشد . در شهر مكه سه قلعه وجود دارد كه در آن سربازان دولتى مستقر بوده و از شهر محافظت مىكنند ، اين قلعه‌ها عبارتند از : 1 - قلعهء جياد ؛ اين قلعه در سال 1196 هجرى توسط شريف سرور بن مساعده امير مكه ، ساخته شد . پس از آن كه تعداد زيادى از خانه‌هاى اطراف آن را خريدارى كرد ، توانست قلعهء مستحكمى در آن فضا ، به وجود آورد . نامبرده هزينهء فراوانى را جهت استحكام آن خرج كرد ، البته پس از دو سال ، بعضى از قسمتهاى آن دچار خرابى گرديد كه مجددا آن را ترميم و استحكام بخشيد . ( در تصوير ص 146 اين قلعه را مىتوانيد ملاحظه نماييد ) .